تاريخچه و موارد مصرف درمانى آن در طب سنتى : ديوسكوريد دو گياه را Heliotropion ناميده و با پسوندهاى Tou - megalon به معنى " كبير " و Tou migron به معنى " صغير " اين دو را از يكديگر متمايز نموده است . گياه مورد بحث Heliotropion tou megalon ناميده كه به ايليوطروبيون طوماغا معرب شده است وى مىنويسد از آن جهت گياه هليوتروپيون ناميده شده كه گل آن به سمت آفتاب گردش مىكند . از مندرجات پزشكىنامه ( ص 599 - 598 ) چنين مستفاد مىشود كه اشتباها اين گياه به يونانى و لاتين هليوتروپيوم ناميده شده است چه از نظر صفات گياه‌شناسى و خواص درمانى با هليوتروپيوم كه به معنى آفتاب‌پرست 1 * و از خانواده بوراژيناسه است اختلاف زياد دارد . كروتون تنكتوريوم 2 * از خانواده افوربياسه است و از آن تورنسل كه معرف شيميائى است تهيه مىنمايند . ابو ريحان معادل Heliotropion را صامريوما يا صمريوما ذكر نموده و مىنويسد صامريوما واژه سريانى است و به معنى " گردان در روز " مىباشد چه صمر به سريانى " گردنده " و يوما به معنى " روز " مىباشد سپس آنچه را كه ديوسكوريد ذيل ايليوطروبيون طوماغا آورده است به نقل از وى ذيل صامريوما ( نوع كبير ) ذكر مىنمايد 3 * . ابن بيطار نيز مىنويسد صامريوما نام سريانى است به اندلسى آن را طرنشول و در مصر آن را حشيشه العقرب و غبيرا مىنامند 4 * . به هر جهت ديوسكوريد مىنويسد برخى آن را سقربيون مىنامند چون گل آن داراى انحنا و به شكل دم عقرب مىباشد ريشه اين گياه مصرف درمانى ندارد [ قسمتهاى هوائى گياه * ] خارج‌كننده بلغم و صفرا مىباشد نوشيدن آن با شراب و ضماد آن در گزيدگى عقرب [ و رتيل ] سودمند مىباشد . ( خوردن 4 عدد ميوه آن در ظرف يك ساعت تب چهار يك و سه عدد آن تب سه يك را قطع مىكند ؟ ! ) 5 * . ضماد آن زگيل و گوشت زائد پوست را از بين مىبرد و ضماد برگ آن [ با شير ] در نقرس ، پيچيدگى عصب ، تب و تشنج كودكان زير 6 سال 6 * موثر مىباشد و شياف رحمى پودر گياه قاعده‌آور و خارج كننده جنين است 7 * . از آن جهت گياه را غبيرا ناميده‌اند كه گل آن تيره‌رنگ مىباشد و رنگ عصاره آن به رنگ لاجورد مىباشد لذا آن را لاجورديه نيز ناميده‌اند و از آن براى نوشتن استفاده مىكنند طبيعت آن گرم و خشك است . نوشيدن افشره سرشاخه‌هاى گلدار و تخم‌دار آن با مقدارى قند ، نبات يا عسل خارج‌كننده صفرا مىباشد و خوردن حدود 7 گرم تخم آن سنگ مثانه را خارج مىكنند 8 * . امروزه در شانديز مشهد اهالى محل از آن در بيماريهاى مجارى ادرار استفاده سنتى به عمل مىآورند . گياه را به عربى غبيرا ، نيل ، و به پارسى گل عقربى ، گوش‌بره ، كپوچيت ، كركى ، وسمه ، رنگينك و گياه تورنسل مىنامند . ( 1 * ) - منظور Heliotropium europaeum L . مىباشد .